1. 1) უპირატ. ამერ. პატარა კურკა, თესლი, მარცვალი (ზოგიერთი ხილისა, ციტრუსისა და მისთ.; აგრ. pip); grape seed ყურძნის თესლი / კურკა, წიპწა; pomegranate seeds ბროწეულის მარცვლები; as he sowed, some seeds fell beside the road, and the birds came and ate them up ბიბლ. ხოლო თესვისას ზოგი მარცვალი გზის პირას დავარდა, და მოფრინდნენ ფრინველები და აკენკეს ისინი;
2) სპეც. ბოლქვი, გორგლი; სპორა;
3) კრებ. თესლი, მარცვლეული; სათესლე მასალა; chemically treated seeds ს.-მ. ქიმიური პრეპარატებით დამუშავებული / შეწამლული თესლი; to be kept for / as / seed ʘ სათესლედ შეინახეს; to keep onions for seed ხახვის სათესლედ შენახვა; going to seed ს.-მ. სათესლედ შენახული; სათესლედ ვარგისი; to plant / to sow / the seeds მარცვლეულის დათესვა [იხ. აგრ. 4];
2. ფიზიოლ. თესლი, სპერმა (ადამიანისა ან ცხოველისა);
3. ამერ. საზამთროს თესლი / კურკა;
4. ჩვეულ. pl რისამე დასაწყისი; ჩანასახი, მარცვალი; the seeds of rebellion ამბოხების დასაწყისი; the seeds of hope იმედის მარცვალი; to sow the seeds of discord უთანხმოების დათესვა / ჩამოგდება [
იხ. აგრ. 1 3)]; the seeds of doubt had been sown in her mind
ქალის გონებაში ეჭვმა დაისადგურა,
ქალს ეჭვები გაუჩნდა;
5. სპორტ. განთესილი მოთამაშე ან გუნდი (ამა თუ იმ ტურნირში); top seed ტურნირში პირველ ნომრად განთესილი მოთამაშე (განსაკ. ჩოგბურთი);
6. ლიტ. შთამომავლობა; მოდგმა; the seed of Abraham ბიბლ. აბრაამის ძენი;
7. სპეც. კრისტალის ჩანასახი, კრისტალიზაციის ცენტრი (აგრ. seed crystal);
⌇ seed potato სათესლე კარტოფილი; seed stock ს.-მ. ა) სათესლე ფონდი / მარაგი; ბ) სადგამი სულადობა (საჯიშე / სანაშენო ცხოველებისა);
◇ to go / to run / to seed ა) ზრდის შეწყვეტა, ხმობის დაწყება; ʘ თესლს იკეთებს (ითქმის მცენარის შესახებ); ბ) მორალურად, სულიერად დაცემა, დაკნინება; ფიზიკურად დაჩაჩანაკება.