1. ზრდა, გადიდება, მომატება; გამრავლება; a sharp rise in interest rates საპროცენტო განაკვეთის მკვეთრი ზრდა; the rise of prices [of wages] ფასების [ხელფასების] მატება; a sudden temperature rise ტემპერატურის უეცარი მატება; the rise and fall of the voice ხმის აწევ-დაწევა [შდრ. აგრ. 3];
2. ხელფასის მომატება / გაზრდა; a 10% pay rise ხელფასის ათი პროცენტით მომატება;
3. წინსვლა, საზოგადოებაში წონის / გავლენის მომატება / გაძლიერება; აღმავლობა; her meteoric rise to fame მის მიერ სახელის თავბრუდამხვევი სისწრაფით მოხვეჭა / განთქმა; მისი მეტეორივით შემოჭრა (ამა თუ იმ დარგში); the rise of racism რასიზმის გაძლიერება; the rise and fall of the Roman Empire რომის იმპერიის აღზევება და დაცემა [შდრ. აგრ. 1];
4. 1) მაღლობი; გორაკი; the enemy position is just over the next rise მოწინააღმდეგის პოზიცია შემდეგი მაღლობის იქითაა განლაგებული;
2) აღმართი; rise in a road აღმართი გზაზე; there is a slight rise in the road after the bridge ხიდის შემდეგ გზა მცირე აღმართზე გადის;
5. რელიგ. მკვდრეთით აღდგომა, გაცოცხლება;
6. ამოსვლა, ჰორიზონტზე გამოჩენა (მზისა, მთვარისა და ა.შ.); at rise of the sun მზის ამოსვლისას;
7. დასაბამი, დასაწყისი; წარმოშობა; to take its rise ʘ იწყება, სათავეს იღებს;
8. სათავე (მდინარისა); the river takes its rise among the hills მდინარე სათავეს მთებში იღებს;
9. გეოლ. შრის შეღმართი;
10. კიბის საფეხურის სიმაღლე;
11. არქიტ. შემაღლების ისარი, შემაღლება (თაღისა, კამარისა);
◇ to be on the rise ʘ ა) ʘ სულ უფრო წინ მიდის, აღმავლობას განიცდის; ბ) იზრდება, მატულობს; გ) უფრო წარმატებული / პოპულარული ხდება; to give rise to smth. წიგნ. რისამე გამოწვევა / პროვოცირება; his speech gave rise to a bitter argument მის მიერ წარმოთქმულმა სიტყვამ ცხარე კამათი გამოიწვია; to get / to take / a rise out of smb. ვისიმე გაღიზიანება / წყობიდან გამოყვანა (განსაკ. დაცინვით).
Nearby words
